คชศาสตร์ชาวกูยอาเจียง หนังสือ 584 หน้า ที่จดความรู้เรื่องช้างซึ่งไม่เคยมีตำรา
ความรู้เรื่องช้างของชาวกูยอาเจียงถูกส่งต่อกันมาหลายชั่วอายุคนด้วยการบอกเล่าและการลงมือทำ ไม่เคยถูกจดเป็นตัวอักษร วันนี้ความรู้ชุดนั้นถูกบรรจุไว้ในหนังสือ 584 หน้า ปกแข็ง ที่พิมพ์เพียง 100 เล่ม ชื่อ “คชศาสตร์ชาวกูยอาเจียง : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์”
คำถามที่หนังสือเล่มนี้ตั้งไว้ตรงหน้า คือคำถามง่าย ๆ ที่ตอบยาก — ความรู้ที่อยู่ในความจำของคนเฒ่าคนแก่ ถ้าวันหนึ่งคนเหล่านั้นไม่อยู่แล้ว เราจะเหลืออะไรไว้ให้ลูกหลาน
ความรู้ที่ไม่เคยมีตำรา จะรักษาไว้อย่างไร
ผู้เรียบเรียงระบุว่า ความรู้ด้านคชศาสตร์ของชาวกูยอาเจียงไม่มีการจดบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร การรวบรวมและจัดเก็บข้อมูล (Inventorying) จึงเป็นการปกป้องคุ้มครองมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม (Safeguarding of the Intangible Cultural Heritage) ในความหมายของการจำแนก การบันทึกหลักฐาน และการสนับสนุนส่งเสริมการสืบสาน
คำว่า “ปกป้องคุ้มครอง” ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงการเก็บใส่ตู้แล้วปิดประตู แต่ครอบคลุมทั้งการถ่ายทอด การอนุรักษ์ และการสร้างสรรค์ภูมิปัญญาให้คงอยู่ได้อย่างยั่งยืน
ในเล่มมีอะไร — จากปากควาญ สู่หน้ากระดาษ
หนังสือเล่มนี้ไม่ได้เขียนจากตำราฝรั่งหรือทฤษฎีในห้องเรียน แต่มาจากการเก็บข้อมูลภาคสนามในวิถีกูย ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือบทที่ 5 ว่าด้วย “การเลี้ยงและฝึกช้างของชาวกูยอาเจียง” ซึ่งอธิบายขั้นตอนการฝึกลูกช้างตั้งแต่ต้น — รวมถึงอุปกรณ์ง่าย ๆ อย่างหลักไม้ที่ผูกด้วยเชือกในป่า ซึ่งควาญรุ่นเก่าใช้ฝึกลูกช้างโดยไม่ต้องมีคอกปูน
อีกตัวอย่างคือการจำแนกลักษณะนิสัยช้างจาก “หาง” ชาวกูยเชื่อว่าช้างที่ปลายขนหางหันขวางลำตัว ไม่ขนานไปกับลำตัว จัดเป็นช้างตกใจง่าย ชอบวิ่ง บางตัวได้ยินเสียงหมาเห่าก็สะบัดควาญตกได้ ข้อสังเกตแบบนี้ไม่เคยอยู่ในตำราเล่มไหน แต่เป็นความรู้ที่ควาญใช้ตัดสินใจจริงทุกวัน
เนื้อหาทั้งเล่มจึงเป็นทั้งงานบันทึกประวัติศาสตร์และงานมานุษยวิทยา พร้อมภาพถ่ายขาวดำที่เล่าเรื่องความผูกพันระหว่างควาญกับช้าง ไม่ใช่ภาพประกอบสวย ๆ แต่เป็นหลักฐานว่าคนกับช้างอยู่กันมาอย่างไร
ข้อมูลในหนังสือระบุว่า เรื่องราวชุดนี้เป็นข้อมูลที่กระทรวงวัฒนธรรมได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็น “มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ”
ทำไมต้องอ่านเล่มนี้
- เรื่องราวของคนกับช้างในวิถีกูย ที่หาอ่านได้ยาก
- บันทึกภูมิปัญญาที่ไม่เคยถูกเขียนไว้ที่ไหนมาก่อน
- เนื้อหาเชิงประวัติศาสตร์และมานุษยวิทยา พร้อมภาพประกอบ
- ภาพถ่ายขาวดำที่เล่าเรื่องความผูกพันระหว่างควาญกับช้าง
หนังสือที่ผลิตอย่างประณีต จำนวนจำกัด
เล่มนี้ความยาว 584 หน้า จัดพิมพ์แบบปกแข็ง เย็บด้ายทั้งเล่ม ไม่ใช่ไส้กาว จึงเปิดกางได้เรียบและทนต่อการหยิบอ่านหลายรอบ ตัวเล่มพิมพ์ครั้งแรกเมื่อมิถุนายน 2569 โดยสมาคมสุรินทร์สโมสร จำนวนพิมพ์เพียง 100 เล่ม
รับเทศกาลงานช้างสุรินทร์ปีนี้ ผู้เรียบเรียงลดราคาจากปกติ 2,000 บาท เหลือ 1,500 บาทต่อเล่ม ตลอดเดือนพฤศจิกายน 2569
รายละเอียดเล่มและช่องทางสั่งซื้อ
- ชื่อหนังสือ: คชศาสตร์ชาวกูยอาเจียง : มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมจังหวัดสุรินทร์ (The Gaja-sastra Wisdom of Kui Ajiang Intangible Heritage in Surin Province)
- เรียบเรียงโดย: อัษฎางค์ ชมดี
- จัดพิมพ์โดย: สมาคมสุรินทร์สโมสร · พิมพ์ครั้งแรก มิถุนายน 2569
- รูปเล่ม: 584 หน้า ปกแข็ง
- ISBN: 978-616-92313-1-8
- ราคา: ปกติ 2,000 บาท เหลือ 1,500 บาท ตลอดเดือนพฤศจิกายน 2569
- ซื้อด้วยตัวเอง: ธนสารแกลเลอรี่ จังหวัดสุรินทร์ (เลือกหยิบเล่มจริงได้)
- สั่งซื้อออนไลน์: เพิ่มเพื่อน LINE ด้วยเบอร์ 092-247-5770 ติดต่อผู้เรียบเรียงโดยตรง หนังสือส่งถึงบ้าน
- ต้องการลายเซ็นผู้เรียบเรียง: แจ้งตอนสั่งซื้อได้เลย
หนังสือแบบนี้ไม่ใช่ของที่พิมพ์ซ้ำใหม่ได้ทุกปี เมื่อครบ 100 เล่มก็คือครบ ใครที่สนใจเรื่องคนกับช้างในวิถีกูย หรืออยากได้ไว้เป็นที่ระลึกและส่งต่อให้ลูกหลานอ่าน ควรตัดสินใจก่อนหมดเดือนพฤศจิกายนนี้
ข้อมูลและภาพ: หนังสือ “คชศาสตร์ชาวกูยอาเจียง” โดยผู้เรียบเรียง และข้อความประชาสัมพันธ์หนังสือสำหรับเทศกาลงานช้างสุรินทร์ 2569
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับผู้อ่าน
Sponsored
Share this content:
เกี่ยวกับผู้เขียน
