กว่าจะเป็นผามะนาว จากถนนความมั่นคงสู่จุดชมวิวป่าสุรินทร์

ผู้เขียนต้นฉบับ: ทิฆัมพร สิงหะ
สุรินทร์ร้อยแปดจัดย่อหน้าและเรียบเรียงจากบันทึกต้นฉบับ โดยคงสาระและชื่อผู้เขียนเดิม

ก่อนจะเป็นจุดชมวิวพระอาทิตย์และทะเลหมอกที่หลายคนรู้จัก “ผามะนาว” มีเรื่องราวผูกพันกับถนนเลียบป่าชายแดน ผู้คนในท้องถิ่น และความร่วมมือที่ส่งต่อกันมาหลายช่วงเวลา บันทึกของ ทิฆัมพร สิงหะ พาย้อนมองเส้นทางการพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ ตั้งแต่ยังเป็นถนนลูกรังเพื่อความมั่นคง จนกลายเป็นจุดชมธรรมชาติอีกแห่งหนึ่งของป่าสุรินทร์

ถนนความมั่นคงริมป่าชายแดน

ตามบันทึกของผู้เขียน ผามะนาวตั้งอยู่บริเวณรอยต่อระหว่างตำบลแนงมุดกับตำบลโคกตะเคียน อำเภอกาบเชิง จังหวัดสุรินทร์ ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยทับทัน-ห้วยสำราญ เดิมบริเวณนี้เป็นแนวถนนลูกรังเพื่อความมั่นคงที่เลียบไปตามป่าชายแดน และมีฐานตำรวจตระเวนชายแดนตั้งเรียงเป็นระยะ

เส้นทางดังกล่าวเริ่มเข้าจากบริเวณด้านข้างสถานีตำรวจแนงมุด ก่อนออกมาที่หน้าโรงพยาบาลกาบเชิง ผู้เขียนเล่าว่าเคยใช้เส้นทางนี้เป็นประจำในวัยหนุ่ม โดยเฉพาะเวลากลางคืนซึ่งค่อนข้างเปลี่ยว ภาพความทรงจำนี้สะท้อนสภาพพื้นที่ในช่วงก่อนการพัฒนาเป็นแหล่งท่องเที่ยว

ช่วงเริ่มต้นพัฒนา พ.ศ. 2547–2548

ผู้เขียนระบุว่า ระหว่าง พ.ศ. 2547–2548 ได้มีการร่วมกันพัฒนาพื้นที่เป็นแหล่งท่องเที่ยว โดยมีผู้นำท้องถิ่น พนักงาน และเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลโคกตะเคียนเข้ามามีส่วนร่วม รายชื่อที่กล่าวถึงในต้นฉบับ ได้แก่

• นายจำเริญ ศรีแก้ว อดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโคกตะเคียน
• นายบุญธรรม สอนสงคราม อดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบลโคกตะเคียน 2 สมัย
• นายบุญเรือน แสงกล้า ซึ่งต้นฉบับระบุว่าเป็นรองนายก
• นายโกศล นาเมืองรักษ์ อดีตกำนันตำบลโคกตะเคียน
• นายทิพ สุดสัมฤทธิ์ อดีตผู้ใหญ่บ้านกู่
• นายบุญยันต์ ตลับทอง อดีตประธานสภาองค์การบริหารส่วนตำบลโคกตะเคียน
• พนักงานและเจ้าหน้าที่องค์การบริหารส่วนตำบลโคกตะเคียน รวมถึงบุคคลที่ผู้เขียนกล่าวถึงในชื่อ “ปลัดพเนจร” และ “น้องปลัดป๋อง”

จากสองชื่อที่เสนอ สู่ชื่อ “ผามะนาว”

ในช่วงเริ่มต้นพัฒนามีชื่อที่ถูกเสนอ 2 ชื่อ คือ “ผานางคอย” และ “ผามะนาว” บันทึกระบุว่าในที่สุดได้ข้อยุติใช้ชื่อผามะนาว เนื่องจากบริเวณนั้นมีต้นมะนาวผีขึ้นอยู่เป็นจำนวนมาก โดยนายบุญยันต์ ตลับทอง ซึ่งเป็นประธานสภาตำบลโคกตะเคียนในขณะนั้น เป็นผู้เสนอชื่อดังกล่าว

เรื่องที่มาของชื่อนี้เป็นข้อมูลจากความทรงจำที่ผู้เขียนบันทึกไว้ ช่วยให้เห็นว่าชื่อสถานที่เชื่อมโยงกับพืชพรรณที่พบในพื้นที่อย่างไร

ส่งต่อการพัฒนาและกิจกรรมอนุรักษ์

หลังจากช่วงเริ่มต้น ผู้เขียนเล่าว่าการพัฒนาได้ส่งต่อมายังนายกองค์การบริหารส่วนตำบลแต่ละสมัย มีทั้งการกำจัดวัชพืช ปรับภูมิทัศน์ ก่อสร้างศาลาแปดเหลี่ยม ห้องน้ำ ถังพักน้ำ และป้ายทางเข้าออก โดยใช้งบประมาณขององค์การบริหารส่วนตำบล

ต่อมาได้ร่วมกับเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยทับทัน-ห้วยสำราญจัดกิจกรรมเชิงอนุรักษ์อย่างต่อเนื่อง กิจกรรมที่ผู้เขียนยกตัวอย่าง ได้แก่ การวิ่งมินิมาราธอน การปั่นจักรยานแรลลี่ และการปลูกป่าเฉลิมพระเกียรติ

ปรับภูมิทัศน์และสิ่งอำนวยความสะดวก

บันทึกกล่าวถึงการดำเนินงานในระยะต่อมาของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช โดยการนำของนายชัยวัฒน์ ลิ้มลิขิตอักษร มีการปรับปรุงภูมิทัศน์ จัดสร้างสถานที่และอัญเชิญหลวงปู่ทวดไว้ด้านหน้า ตลอดจนพัฒนาระบบไฟฟ้า ระบบน้ำ อาคารบ้านพัก ห้องน้ำ ลานกางเต็นท์ และร้านค้าสวัสดิการ

ผู้เขียนระบุว่าการพัฒนาเหล่านี้ทำให้พื้นที่สามารถให้บริการนักท่องเที่ยวได้ พร้อมกล่าวถึงการขออนุญาตกรมอุทยานฯ เพื่อดำเนินการจัดเก็บค่าบริการ โดยต้นฉบับไม่ได้แจกแจงวันเริ่มจัดเก็บหรืออัตราค่าบริการไว้

ความงดงามที่มีเรื่องราวอยู่เบื้องหลัง

ในช่วงท้ายบันทึก ผู้เขียนระบุว่าถนนทางเข้าจากทั้งสองตำบลแล้วเสร็จ และมองว่าผามะนาวเป็นอีกจุดหนึ่งที่มีความงดงามของพระอาทิตย์และทะเลหมอกในผืนป่าสุรินทร์ ภาพที่แนบมากับต้นฉบับแสดงให้เห็นทั้งแสงเหนือแนวป่า สายหมอก และบรรยากาศของพื้นที่

ผู้เขียนยังฝากคำขออภัยไว้สำหรับผู้มีส่วนร่วมท่านใดที่อาจมีรายชื่อตกหล่น บันทึกชิ้นนี้จึงไม่ได้เล่าถึงทิวทัศน์เพียงอย่างเดียว แต่ยังเก็บร่องรอยของคนและความร่วมมือที่ช่วยกันพัฒนาผามะนาวในแต่ละช่วงเวลาไว้ด้วย

ทิฆัมพร สิงหะ — เรียบเรียง
วันที่ลงท้ายต้นฉบับ: 6 ตุลาคม 2569

หมายเหตุจากกองบรรณาธิการ: โพสต์ที่นำมาเรียบเรียงเผยแพร่วันที่ 6 พฤศจิกายน 2569 แต่ข้อความท้ายต้นฉบับลงวันที่ 6 ตุลาคม 2569 จึงคงวันที่ตามที่ผู้เขียนระบุไว้ เรื่องราวการพัฒนาและรายชื่อบุคคลข้างต้นอ้างอิงจากบันทึกของผู้เขียน ส่วนข้อมูลการเข้าใช้พื้นที่ควรสอบถามเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าก่อนเดินทาง

ต้นฉบับและชุดภาพ: โพสต์ของ ทิฆัมพร สิงหะ

อ่านประกอบ: ข่าวประกาศเปิดจุดชมวิวผามะนาวที่สุรินทร์ร้อยแปดรายงานเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม 2569

เกี่ยวกับผู้เขียน

ดอกธูป

ปกติเป็นคน introvert แต่จะ Extrovert เมื่ออยู่กับเพื่อนในวงเล่า มีจิตนาการสูง ภูมิต้านทานต่ำ

See author's posts