ย้อนดูราคาข้าวหอมมะลิ ผ่านช่วงรัฐบาล ชาวนาขายได้เท่าไร

เวลาพูดถึงราคาข้าว หลายคนอาจจำได้ว่า “ยุคนั้นขายดี” หรือ “ปีนั้นราคาตก” สุรินทร์ร้อยแปดจึงนำข้อมูลราคาข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิ 105 ที่เกษตรกรขายได้ ณ ไร่นา เฉลี่ยทั้งประเทศ ของสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร มาจัดกลุ่มตามช่วงรัฐบาล เพื่อให้เห็นภาพย้อนหลังจากตัวเลขชุดเดียวกัน

ข้อมูลครอบคลุม พ.ศ. 2550 ถึงเดือนพฤษภาคม 2569 โดยคำนวณค่าเฉลี่ยจากราคารายเดือนในแต่ละช่วง ไม่ได้นำราคาทั้งปีไปนับให้รัฐบาลเดียวในปีที่มีการเปลี่ยนนายกฯ

ราคาเฉลี่ยตามช่วงรัฐบาลที่นำมาคำนวณ

หน่วย: บาทต่อตัน เรียงตามลำดับเวลา

สุรยุทธ์ จุลานนท์ — 8,772 บาท
ม.ค.–ธ.ค. 2550 รวม 12 เดือน

สมัคร สุนทรเวช — 14,688 บาท
ก.พ.–ส.ค. 2551 รวม 7 เดือน

สมชาย วงศ์สวัสดิ์ — 13,076 บาท
ต.ค.–พ.ย. 2551 รวม 2 เดือน

อภิสิทธิ์ เวชชาชีวะ — 13,241 บาท
ม.ค. 2552–ก.ค. 2554 รวม 31 เดือน

ยิ่งลักษณ์ ชินวัตร — 15,080 บาท
ก.ย. 2554–เม.ย. 2557 รวม 32 เดือน

ประยุทธ์ จันทร์โอชา — 12,740 บาท
มิ.ย. 2557–ก.ค. 2566 รวม 110 เดือน โดยรวมช่วงหัวหน้า คสช.

เศรษฐา ทวีสิน — 14,315 บาท
ก.ย. 2566–ก.ค. 2567 รวม 11 เดือน

แพทองธาร ชินวัตร — 15,255 บาท
ก.ย. 2567–ส.ค. 2568 รวม 12 เดือน โดยรวมช่วงผู้รักษาราชการแทน

อนุทิน ชาญวีรกูล — 15,327 บาท
ต.ค. 2568–พ.ค. 2569 รวม 8 เดือน โดยรวมสองสมัยและช่วงรักษาการ

ราคาขาย ไม่ใช่เงินที่เหลือในกระเป๋าชาวนา

ตัวเลขราคาต่อตันช่วยให้เห็นการเปลี่ยนแปลงของราคาข้าว แต่ยังตอบไม่ได้ว่าชาวนาในช่วงใดมีความเป็นอยู่ดีกว่ากัน เพราะเงินที่เหลือจริงยังขึ้นอยู่กับผลผลิตต่อไร่ ค่าปุ๋ย ค่าแรง ค่าเช่านา ค่าเก็บเกี่ยว และค่าใช้จ่ายอื่น รวมถึงความเสียหายจากสภาพอากาศ

ขณะเดียวกัน ค่าเฉลี่ยของรัฐบาลที่มีข้อมูลเพียงไม่กี่เดือน อาจครอบคลุมฤดูกาลขายข้าวต่างจากรัฐบาลที่มีข้อมูลหลายปี จึงไม่ควรอ่านตัวเลขเหล่านี้เป็นการแข่งขันจัดอันดับผลงาน

หมายเหตุและเชิงอรรถ

[1] บทความและกราฟนี้เป็นรายงานเปรียบเทียบ “ราคาข้าว” ตามช่วงเวลา ไม่ใช่รายงานมูลค่าทางเศรษฐกิจของแต่ละรัฐบาล ไม่ใช่การประเมินผลงานทางเศรษฐกิจ และไม่ใช่ข้อสรุปว่ารัฐบาลใดเป็นสาเหตุให้ราคาข้าวสูงหรือต่ำ

[2] ค่าเฉลี่ยคำนวณจากราคารายเดือน โดยให้แต่ละเดือนมีน้ำหนักเท่ากัน ไม่ได้ถ่วงน้ำหนักด้วยปริมาณข้าวที่ขาย และตัดเดือนเปลี่ยนรัฐบาลออกตามเกณฑ์ที่ใช้จัดทำตาราง จึงอาจต่างจากค่าเฉลี่ยรายปีที่หน่วยงานเผยแพร่

[3] ระยะเวลาที่ใช้คำนวณต่างกัน และบางช่วงไม่ครอบคลุมทั้งวาระ ตัวเลขยังไม่ปรับเงินเฟ้อ ไม่หักต้นทุน และไม่รวมเงินช่วยเหลือหรือสิทธิประโยชน์จากรัฐ

[4] เอกสารราคาต้นทางชุดนี้ไม่ระบุระดับความชื้น จึงยังไม่ควรเรียกว่าเป็นราคาข้าวแห้งความชื้น 15% หรือใช้เทียบกับราคาข้าวสดความชื้น 25–30% โดยตรง อีกทั้งเป็นค่าเฉลี่ยทั้งประเทศ ไม่ใช่ราคาเฉพาะจังหวัดสุรินทร์

พี่น้องชาวนาสุรินทร์ ปีไหนที่จำได้ว่าขายข้าวแล้วเหลือเงินจริงมากที่สุด? เล่าได้ทั้งราคาที่ขาย ความชื้น และต้นทุนในปีนั้น เพื่อช่วยกันเติมภาพชีวิตชาวนาที่ตัวเลขราคาเพียงอย่างเดียวบอกไม่หมด

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร: เอกสารราคาข้าวเปลือกเจ้าหอมมะลิ 105
• สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี: ประวัตินายกรัฐมนตรี

ภาพปกเป็นภาพประกอบ ไม่ใช่ภาพเหตุการณ์จริง · สุรินทร์ร้อยแปดเรียบเรียง

เกี่ยวกับผู้เขียน

ดอกธูป

ปกติเป็นคน introvert แต่จะ Extrovert เมื่ออยู่กับเพื่อนในวงเล่า มีจิตนาการสูง ภูมิต้านทานต่ำ

See author's posts