สนามบินนานาชาติเตโช: ประตูกระจกสู่กัมพูชาที่ไร้เงา?

กัมพูชาเตรียมเปิดสนามบินนานาชาติเตโช สนามบินแห่งใหม่ใกล้กรุงพนมเปญ ด้วยเงินทุนมหาศาลจากจีน โครงสร้างพื้นฐานระดับโลกผุดขึ้น แต่สิ่งที่ขาดหายไปคือ ‘อำนาจละมุน’ วัฒนธรรมท้องถิ่นที่แข็งแกร่งพอจะดึงดูดนักท่องเที่ยวและนักลงทุนให้เข้ามาสัมผัสเสน่ห์ที่แท้จริงของประเทศ

รอยแผลจากอดีต: วัฒนธรรมที่ถูกทำลาย

ระบอบเขมรแดง (พ.ศ. 2518–2522) ทิ้งร่องรอยบาดแผลลึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์กัมพูชา ศิลปะ ดนตรี และงานหัตถกรรมดั้งเดิมถูกกวาดล้าง เสียงดนตรีที่เคยขับกล่อมผู้คนเงียบหายไปพร้อมกับเงาของครูช่างที่ถูกพรากจากโรงทอ ความรู้และทักษะที่สืบทอดกันมาถูกตัดขาด วัฒนธรรมที่เคยรุ่งเรืองถูกทำลายจนแทบไม่เหลือซาก

นครวัด: ความยิ่งใหญ่ที่ ‘ไม่มีชีวิต’

สิ่งที่ยังคงอยู่คือนครวัด มรดกโลกอันยิ่งใหญ่ที่ดึงดูดนักท่องเที่ยวจากทั่วทุกมุมโลก แต่โบราณสถานเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอที่จะขับเคลื่อนการท่องเที่ยวสมัยใหม่ นครวัดสวยงาม ตระการตา แต่ขาด ‘ชีวิต’ ขาดเรื่องราว ขาดประสบการณ์ที่จับต้องได้

ไทย: ต้นแบบแห่งอำนาจละมุน

ประเทศไทยประสบความสำเร็จในการส่งออกวัฒนธรรมไปทั่วโลก สงกรานต์ ลอยกระทง อาหารไทย การแสดงรำไทย และเครื่องแต่งกายชุดไทยกลายเป็นที่รู้จักและชื่นชอบในระดับสากล สิ่งเหล่านี้คือสินทรัพย์ทางวัฒนธรรมที่สร้างรายได้จากการท่องเที่ยวอย่างมหาศาล กัมพูชาพยายาม ‘ยืม’ หรือ ‘สร้างแบรนด์ใหม่’ ให้กับวัฒนธรรมไทย เช่น เขมรสงกรานต์ หรือ เขมรลอยกระทง เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยว แต่การลอกเลียนแบบไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืน

ยุทธศาสตร์การท่องเที่ยวแบบจีน: ปัญหาที่ซับซ้อน

จีนกำลังส่งเสริมเขตการท่องเที่ยวจีน-กัมพูชา (China–Cambodia Tourism Belt) โดยมีเป้าหมายให้กัมพูชาเป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวระดับภูมิภาค แต่เนื่องจากกัมพูชาขาดอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมที่แข็งแกร่ง จึงพยายามเลียนแบบความสำเร็จของไทยเพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวจีน การพึ่งพาการท่องเที่ยวจากจีนมากเกินไปอาจทำให้กัมพูชาสูญเสียความเป็นตัวของตัวเอง

สนามบินเตโช: ประตูที่รอการเปิด

สนามบินนานาชาติเตโชคือประตูสู่กัมพูชา ประตูบานนี้จะไม่มีความหมายหากไม่มี ‘บ้านที่คุ้มค่าแก่การเข้าเยี่ยมชม’ อยู่ภายใน การคัดลอกหรือปรับใช้วัฒนธรรมไทยอาจเป็นทางลัดในการ ‘ตกแต่งเศรษฐกิจ’ และสร้างความชอบธรรมให้กับการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ แต่ในระยะยาว กัมพูชาต้องค้นหาและสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของตนเอง เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวและนักลงทุนที่ต้องการสัมผัสประสบการณ์ที่แท้จริง

ทางออก: การฟื้นฟูวัฒนธรรมและความคิดสร้างสรรค์

กัมพูชาต้องลงทุนในการฟื้นฟูวัฒนธรรมดั้งเดิม สนับสนุนศิลปิน นักดนตรี และช่างฝีมือรุ่นใหม่ สร้างเรื่องราวและประสบการณ์ที่น่าสนใจ เชื่อมโยงอดีตกับปัจจุบัน สร้างสรรค์วัฒนธรรมที่ ‘มีชีวิต’ และเป็นเอกลักษณ์ของตนเอง สนามบินนานาชาติเตโชจะเป็นมากกว่าประตูกระจกใสที่สะท้อนให้เห็นบ้านที่ไร้เงาคนอยู่ แต่จะเป็นประตูที่เปิดสู่โลกแห่งวัฒนธรรมที่รอให้ทุกคนมาสัมผัส

รูปภาพบางส่วนถูกสร้างขึ้นโดย J.I.M ไม่ใช่ภาพข่าวจริง