บทวิเคราะห์ | มุมคนชายแดน
รัฐบาลอนุทินออกมาตรการช่วยคนชายแดนอีกครั้ง คราวนี้เป็นสิทธิลดหย่อนภาษีค่าซ่อมบ้านสูงสุดหนึ่งแสนบาท และค่าซ่อมรถสูงสุดสามหมื่นบาท
ฟังตัวเลขแล้วเหมือนรัฐบาลออกแนวป๋า โอบรับความเดือดร้อนของคนชายแดนไว้เต็มแขน
แต่ก่อนจะปรบมือให้ตัวเลขหลักแสน ต้องถามให้ถึงชีวิตจริงของคนบ้านเสียหายเสียก่อนว่า เขามีภาษีเงินได้ให้ลดหรือไม่ และมีเงินซ่อมบ้านก่อนหรือเปล่า?

เพราะมาตรการนี้ไม่ใช่การจ่ายเงินซ่อมบ้านให้หนึ่งแสนบาท แต่เป็นการนำรายจ่ายที่เข้าเงื่อนไขไปหักออกจากเงินได้ในการคำนวณภาษี
คนที่ไม่มีภาระภาษีอยู่แล้ว ต่อให้มีค่าซ่อมบ้านเข้าเงื่อนไขครบหนึ่งแสนบาท ก็ไม่ได้แปลว่าจะได้เงินกลับมาหนึ่งบาทจากสิทธิลดหย่อนนี้
เพื่อให้เห็นภาพ สมมติจ่ายค่าซ่อมบ้านที่ใช้สิทธิได้ครบหนึ่งแสนบาท เมื่อคำนวณตามอัตราภาษีเงินได้สุทธิแบบขั้นบันได:
- คนที่เงินได้สุทธิอยู่ในช่วงยกเว้นภาษีอยู่แล้ว ประหยัดภาษีเพิ่ม 0 บาท
- คนที่มีเงินได้สุทธิก่อนใช้สิทธินี้ 250,000 บาท ประหยัดภาษี 5,000 บาท
- คนที่มีเงินได้สุทธิก่อนใช้สิทธินี้ 600,000 บาท ประหยัดภาษี 15,000 บาท
ตัวอย่างนี้ใช้เงินได้สุทธิหลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่นแล้ว ไม่ใช่รายได้รวม และสมมติว่าค่าซ่อมเข้าเงื่อนไขทั้งหมด โดยไม่มีข้อคำนวณภาษีอื่นมาเปลี่ยนผล
นั่นหมายความว่า บ้านเสียหายและจ่ายค่าซ่อมเท่ากัน ไม่ได้แปลว่าจะได้รับประโยชน์จากรัฐเท่ากัน คนที่มีฐานภาษีสูงกว่าอาจลดภาษีได้มากกว่า ขณะที่คนรายได้น้อยจนไม่มีภาษีต้องเสีย อาจไม่ได้ประโยชน์จากมาตรการส่วนนี้เลย
คนไม่มีเงินซ่อมก่อน จะเข้าถึงสิทธิอย่างไร?
อีกด่านหนึ่งอยู่ก่อนถึงเรื่องภาษีเสียด้วยซ้ำ คือผู้ประสบภัยต้องมีรายจ่ายค่าซ่อมที่เข้าเงื่อนไขก่อน แล้วจึงนำไปใช้สิทธิในปีภาษี 2569 ซึ่งยื่นแบบในปี 2570
แต่ครอบครัวที่รายได้สะดุด ต้องอพยพ หรือยังหาเงินเปลี่ยนหลังคาไม่ได้ จะเอาเงินจากไหนมาจ่ายค่าซ่อมเพื่อรอใช้สิทธิ?
สิทธิบนกระดาษไม่ได้ซื้อสังกะสีให้คนที่เงินในกระเป๋ายังไม่พอ
นี่คือข้อจำกัดของการใช้ค่าลดหย่อนภาษีช่วยผู้ประสบภัย: คนที่มีเงินจ่ายก่อนและมีภาระภาษี จึงมีโอกาสได้รับประโยชน์ ส่วนคนที่ขาดทั้งสองอย่าง อาจอยู่ห่างจากมาตรการตั้งแต่ต้น
นายกฯ และ ส.ส.ชายแดน ควรตอบให้ชัดว่าใครเข้าถึง
คำถามจึงไม่ใช่แค่ว่าให้ลดหย่อนได้สูงสุดเท่าไร แต่ต้องถามรัฐบาลอนุทินและ ส.ส.ในพื้นที่ว่า
ในครัวเรือนชายแดนที่ได้รับความเสียหายจริง มีกี่ครัวเรือนที่มีภาระภาษีเงินได้ และมีกี่ครัวเรือนที่ไม่มีภาษีให้ลด?
กระทรวงการคลังประเมินว่าการลดหย่อนค่าซ่อมบ้านและรถจะทำให้รัฐเสียรายได้ภาษีประมาณ 360 ล้านบาท แต่ตัวเลขนี้ไม่ใช่เงินที่แจกถึงผู้ประสบภัย และยังไม่ได้บอกว่าประโยชน์จะกระจายถึงครัวเรือนรายได้น้อยเพียงใด
ถ้าจะบอกว่ามาตรการนี้ช่วยคนชายแดนได้ตรงจุด ก็ควรเปิดข้อมูลผู้ได้รับประโยชน์ แยกตามระดับรายได้ ไม่ใช่บอกเพียงเพดานลดหย่อนที่ฟังแล้วดูมาก
คนไม่มีภาษีให้ลด ต้องมีความช่วยเหลือที่เข้าถึงได้
การลดหย่อนภาษีเป็นมาตรการเสริมสำหรับคนที่ใช้สิทธิได้ แต่ไม่ควรถูกนำมาแทนคำตอบเรื่องการฟื้นฟูชีวิตของคนรายได้น้อย
รัฐบาลควรทำให้ชัดว่า ผู้ประสบภัยที่ไม่มีภาระภาษีจะเข้าถึงอะไรได้บ้าง เช่น เงินช่วยซ่อมตามความเสียหายจริง วัสดุก่อสร้าง หรือบริการซ่อมแซม โดยไม่ต้องหาเงินก้อนมาจ่ายก่อน และไม่ต้องมีฐานภาษีจึงจะได้รับประโยชน์
พร้อมเปิดเผยว่าความช่วยเหลือเดิมจ่ายถึงไหน ยังตกหล่นใคร และเพียงพอกับความเสียหายหรือไม่
คนชายแดนไม่ได้ต้องการเพียงตัวเลขหลักแสนในข่าวประชาสัมพันธ์ แต่ต้องการหลังคาที่กลับมากันฝน รถที่กลับมาใช้ทำมาหากิน และความช่วยเหลือที่คนจนเข้าถึงได้จริง
ก่อนจะประกาศว่าลดหย่อนให้มากแค่ไหน รัฐบาลควรตอบให้ได้ก่อนว่า คนที่ไม่มีภาษีให้ลด จะได้รับการช่วยเหลืออย่างไร
หมายเหตุ: มติ ครม. วันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 เป็นการอนุมัติหลักการร่างกฎหมาย ยังต้องติดตามกฎหมายและหลักเกณฑ์การใช้สิทธิ มาตรการนี้เป็นส่วนเพิ่มเติมจากการเยียวยารูปแบบอื่น ไม่ใช่ความช่วยเหลือทั้งหมดของรัฐบาล และยังไม่มีข้อมูลสัดส่วนผู้มีภาระภาษีของครัวเรือนผู้ประสบภัยมาใช้อ้างว่าเป็นคนส่วนใหญ่
แหล่งข้อมูลประกอบบทวิเคราะห์
หลักการคำนวณและอัตราภาษี: กรมสรรพากร
Share this content:
เกี่ยวกับผู้เขียน
การสั่งซื้อผ่านลิงก์สินค้าเป็นการช่วยสนับสนุนทีมงานสุรินทร์ร้อยแปด โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมแก่ท่าน


