นาแถบเขวาสินรินทร์ เจอโรคเน่าคอรวงระบาดประปราย ประมาณ 20% ของแปลง ปีนี้เห็นกันชัดตั้งแต่ข้าวเริ่มตั้งท้องจนถึงออกรวง เกษตรกรหลายรายเพิ่งรู้ตัวตอนรวงพับหักลงแล้ว ซึ่งเป็นช่วงที่แก้ไขอะไรไม่ได้มากนัก
โรคเน่าคอรวง หรือที่เรียกกันว่าโรคไหม้คอรวง เกิดจากเชื้อรา Pyricularia oryzae ตัวเดียวกับที่ทำให้เกิดโรคไหม้ข้าว ต่างกันแค่ระยะที่เชื้อลงทำลาย โรคใบไหม้เห็นแผลบนใบแล้วยังพอประคองได้ แต่พอเชื้อลงที่คอรวงซึ่งเป็นจุดเชื่อมระหว่างก้านกับรวง ผลเสียจะหนักกว่ามาก
อาการเป็นอย่างไร
ถ้าเชื้อเข้าทำลายตั้งแต่ข้าวเริ่มสร้างรวง เมล็ดข้าวจะลีบทั้งรวง มองเห็นเป็นรวงตั้งตรงแต่เมล็ดแบน ไม่มีน้ำหนัก
ถ้าเชื้อลงตอนรวงแก่ใกล้เก็บเกี่ยว จะเห็นรอยแผลช้ำสีน้ำตาลเข้มที่บริเวณคอรวง ทำให้คอรวงเปราะและหักง่าย รวงข้าวร่วงหล่นลงดินหรือห้อยพับลงมา ลักษณะนี้คืออาการที่เห็นในภาพประกอบของข่าวนี้
ทำไมปีนี้ระบาดหนัก
โรคนี้ชอบอากาศเฉพาะตัว คือกลางวันร้อน กลางคืนเย็นประมาณ 22-25 องศาเซลเซียส ร่วมกับความชื้นสูงและมีน้ำค้างเกาะบนใบยาวไปถึงช่วงสาย ซึ่งตรงกับสภาพอากาศช่วงต้นฤดูหนาวของบ้านเรา
นอกจากอากาศแล้ว ยังมีปัจจัยจากตัวแปลงนาเองที่ซ้ำเติมให้โรคแรงขึ้น
- หว่านข้าวหนาแน่นเกินไป แปลงอับลม ใบเปียกค้างนาน เชื้อมีโอกาสเข้าทำลายสูง
- ใส่ปุ๋ยไนโตรเจนหรือยูเรียในอัตราสูงเกิน ต้นข้าวอวบอ่อน ใบหนา เชื้อเข้าทาง่าย
- ใช้พันธุ์อ่อนแอ โดยเฉพาะขาวดอกมะลิ 105 ซึ่งเป็นพันธุ์ที่ปลูกมากในพื้นที่
- เชื้อสะสมอยู่ในตอซังและฟางจากฤดูกาลก่อน แล้วกลับมาลงแปลงใหม่
จุดที่เกษตรกรมักพลาด
หลายคนรอให้เห็นรวงเน่าก่อนแล้วค่อยพ่นสารป้องกันกำจัดเชื้อรา ซึ่งช้าเกินไป เพราะเชื้อเข้าทำลายคอรวงไปแล้วตั้งแต่ก่อนออกรวง 5-7 วัน ช่วงที่พ่นได้ผลจริงคือระยะตั้งท้องแก่หรือเมื่อเริ่มเห็นแผลที่ใบธง
ถ้าข้าวอยู่ในระยะออกรวงแล้วและพบโรคแบบประปราย ยังไม่จำเป็นต้องพ่นทั้งแปลง ให้พ่นเฉพาะจุดและขอบแปลงที่พบโรค เก็บรวงที่เป็นโรคออกไปทำลาย และถ้าเหลือเวลาเก็บเกี่ยวไม่ถึง 15 วัน ไม่ควรพ่นสารใด ๆ เพราะจะติดสารตกค้าง
เตรียมรับมือฤดูกาลหน้า
โรคนี้ป้องกันได้ตั้งแต่ก่อนหว่าน เริ่มจากสี่ข้อนี้
- เลือกพันธุ์ค่อนข้างต้านทาน เช่น สุพรรณบุรี 1 สุพรรณบุรี 2 ปทุมธานี 1 กข41 หรือ กข43 และหลีกเลี่ยงพันธุ์อ่อนแอในพื้นที่ที่เคยระบาด
- ลดปุ๋ยไนโตรเจนลง และแบ่งใส่เป็น 2-3 ครั้ง หลีกเลี่ยงการใส่หนักในช่วงใกล้ตั้งท้อง
- หว่านในอัตราที่เหมาะสม ประมาณ 15-20 กิโลกรัมต่อไร่ ไม่ให้ต้นแน่นจนอับลม
- ไถกลบตอซังและฟางให้หมดก่อนปลูก เพราะเชื้ออาศัยอยู่ในเศษซากพืชข้ามฤดูได้
สำหรับคนที่อยากลดการใช้สารเคมี ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาฉีดพ่นตั้งแต่ข้าวเริ่มตั้งท้องและออกรวง อัตรา 1 กิโลกรัมต่อน้ำ 200 ลิตร หรือใช้เชื้อบาซิลลัส ซับทีลิส (เชื้อ BS) สลับกันได้
เรื่องสารเคมีที่ต้องระวัง
ในกรณีที่พบการระบาดรุนแรง สารที่แนะนำสำหรับโรคนี้ได้แก่ ไตรไซคลาโซล อิดิเฟนฟอส หรือคาร์เบนดาซิม โดยพ่นเฉพาะบริเวณที่พบโรคตามอัตราที่ระบุบนฉลาก
สิ่งที่ต้องย้ำคือ ต้องดูเลขทะเบียนวัตถุอันตรายบนฉลากทุกครั้งก่อนซื้อ และเว้นระยะก่อนเก็บเกี่ยวตามที่ฉลากกำหนด เพราะข้าวที่ส่งออกมีการตรวจสารตกค้างเข้มงวด สวมถุงมือและหน้ากากขณะพ่นเสมอ
โรคเน่าคอรวงไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่ปีที่อากาศเอื้อและแปลงอับลม มันจะมาเร็วและแรงกว่าที่คิด การเตรียมพันธุ์ ลดปุ๋ย และจัดการตอซังตั้งแต่ก่อนปลูก จึงคุ้มกว่าการมารักษาตอนรวงหักแล้ว
ที่มา: กรมส่งเสริมการเกษตร (ศูนย์วิทยบริการเพื่อส่งเสริมการเกษตร) · กรมการข้าว · ประชาสัมพันธ์สำนักงานเกษตรและสหกรณ์จังหวัดสุรินทร์
🛒 สินค้าแนะนำสำหรับผู้อ่าน
Sponsored
Share this content:
เกี่ยวกับผู้เขียน
การสั่งซื้อผ่านลิงก์สินค้าเป็นการช่วยสนับสนุนทีมงานสุรินทร์ร้อยแปด โดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมแก่ท่าน


